Diyarbakır’ın Çok Kültürlü Mirası: Surp Giragos Ermeni Kilisesi ve Mar Petyun Keldani Kilisesi

Diyarbakır gezimizde Şeyh Mutahhar Camii (Dört Ayaklı Minare) ziyaretimizin ardından rotamızı Sur ilçesinin tarihi sokaklarında yer alan iki önemli ibadethaneye çevirdik. Birbirine oldukça yakın konumda bulunan Mar Petyun Keldani Kilisesi ve Surp Giragos Ermeni Kilisesi, Diyarbakır’ın yüzyıllardır farklı inanç ve kültürlere ev sahipliği yapan zengin geçmişinin en önemli temsilcileri arasında yer alıyor.

İlk olarak Şeyh Mutahhar Camii’nin hemen alt tarafında bulunan Mar Petyun Keldani Kilisesi’ne uğradık. Ancak ziyaret ettiğimiz gün kilisede özel bir vaftiz töreni gerçekleştiriliyordu. Görevli tarafından ziyaretçilere ne zaman açılacağı konusunda net bir bilgi verilmediği için beklemeden ayrılmak zorunda kaldık. Bunun üzerine birkaç dakika yürüyerek bölgenin en dikkat çekici tarihi yapılarından biri olan Surp Giragos Ermeni Kilisesi’ne geçtik.

Mar Petyun Keldani Kilisesi Hakkında Bilgi

Mar Petyun Keldani Kilisesi, Diyarbakır’da faaliyet gösteren Keldani Katolik cemaatinin ibadet merkezi olarak hizmet veriyor. Günümüzde sayıları oldukça azalan Keldani topluluğunun önemli dini yapılarından biri olan kilise, Sur ilçesinin tarihi dokusu içerisinde yer alıyor.

Kilise dışarıdan mütevazı bir görünüme sahip olsa da Diyarbakır’ın çok kültürlü yapısının günümüze ulaşan önemli sembollerinden biri olarak kabul ediliyor. Ziyaretimiz sırasında içeriyi görme fırsatı bulamasak da bölgedeki tarihi ve dini miras açısından önemli bir durak olduğunu söylemek mümkün.

Ziyaret öncesinde özellikle dini tören günlerinde giriş durumunu kontrol etmek faydalı olabilir.

Mar Petyun Keldani Kilisesi Giriş Ücreti

Ziyaretçilerden giriş için yaklaşık 20 TL ücret talep edilmektedir. Ancak dönemsel olarak ücret uygulamalarında değişiklik yaşanabileceğinden güncel bilgilerin ziyaret öncesinde kontrol edilmesi önerilir.

Surp Giragos Ermeni Kilisesi Hakkında Bilgi

Mar Petyun Kilisesi’nden ayrıldıktan sonra kısa bir yürüyüşle Surp Giragos Ermeni Kilisesi’ne ulaştık. İlk dikkat çeken detay ise geniş ve ferah avlusu oldu. Diyarbakır’ın dar ve tarihi sokakları arasında böyle geniş bir bahçeyle karşılaşmak oldukça etkileyici.

Bahçe içerisinde ziyaretçilerin dinlenebileceği masa ve sandalyeler bulunuyor. Ayrıca çay ocağı benzeri bir işletme de hizmet veriyor. Özellikle yaz aylarında avluda oturup tarihi atmosferi hissederek kısa bir mola vermek oldukça keyifli.

Surp Giragos Ermeni Kilisesi, yalnızca Diyarbakır’ın değil, Orta Doğu’nun da en önemli Ermeni kiliselerinden biri olarak kabul ediliyor. İlk yapım tarihi kesin olarak bilinmese de yüzyıllar boyunca birçok kez onarım ve yenileme geçirmiştir. Uzun yıllar kullanılmayan yapı, kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından yeniden ibadete ve ziyarete açılmıştır.

Kilise, bazalt taş mimarisi, geniş iç hacmi ve etkileyici avlusuyla dikkat çekiyor. Diyarbakır’ın meşhur siyah bazalt taşlarının kullanıldığı yapı, bölgedeki diğer tarihi eserlerle mimari açıdan uyum içerisinde bulunuyor.

Surp Giragos Kilisesi Neden Bu Kadar Önemli?

Surp Giragos Ermeni Kilisesi;

• Türkiye’nin en büyük Ermeni kiliselerinden biri olarak kabul edilmektedir.
• Diyarbakır’ın çok kültürlü tarihinin önemli simgelerindendir.
• Restorasyon sonrası yeniden canlandırılan kültürel miras örnekleri arasında gösterilmektedir.
• Yerli ve yabancı turistlerin Sur ilçesinde en çok ziyaret ettiği yapılardan biridir.
• Geniş avlusu ve tarihi atmosferiyle fotoğraf severlerin uğrak noktalarından biridir.

Ziyaretçiler Tarafından Sıkça Karıştırılıyor

Diyarbakır’a gelen ziyaretçilerin yorumlarında sıkça karşılaştığımız bir durum da Mar Petyun Keldani Kilisesi ile Surp Giragos Ermeni Kilisesi’nin karıştırılması oluyor. Bunun en önemli nedeni iki yapının birbirine oldukça yakın konumda bulunması.

Ancak ziyaretçiler için önemli bir fark bulunuyor:

• Surp Giragos Ermeni Kilisesi’ne giriş ücretsizdir.
• Avlu içerisindeki işletmeden çay, kahve veya diğer hizmetlerden faydalanılması durumunda ücret ödenmektedir.
• Mar Petyun Keldani Kilisesi’nde ise giriş için ücret talep edilmektedir.

Bu nedenle ziyaret planı yaparken iki yapının farklı kiliseler olduğunu bilmek faydalı olacaktır.

BH Geziyor Yorumu

Diyarbakır’ın yalnızca camileriyle değil, farklı inançlara ait tarihi yapılarıyla da ne kadar zengin bir kültürel mirasa sahip olduğunu Surp Giragos Ermeni Kilisesi ve Mar Petyun Keldani Kilisesi ziyaretimizde bir kez daha gördük. Özellikle Surp Giragos’un geniş avlusu, sakin atmosferi ve tarihi dokusu Sur ilçesinde mutlaka görülmesi gereken yerler arasında bulunuyor. Eğer Diyarbakır gezinizde farklı kültürlerin izlerini keşfetmek istiyorsanız bu iki tarihi yapıyı rotanıza eklemenizi tavsiye ederiz.