Diyarbakır’da On Gözlü Köprü‘yü gezdikten sonra rotamızı biraz doğuya çevirdik. Diğer durağımız: Malabadi Köprüsü. Batman Çayı üzerinde, Diyarbakır – Batman sınırında duran bu köprü sadece bir geçit değil, resmen yaşayan bir tarih.
Eğer Diyarbakır gezilecek yerler listesi yapıyorsan, Malabadi’yi atlamaman lazım.
Malabadi Köprüsü Nerede? Nasıl Gidilir?
Köprü, Diyarbakır’ın Silvan ilçesine bağlı, Silvan’a yaklaşık 22-23 km doğuda, Batman Çayı üzerinde yer alıyor. Tam olarak Diyarbakır-Batman sınırında.
Nasıl Gidilir?
Diyarbakır merkezden özel araçla Silvan yolu üzerinden yaklaşık 1 – 1.5 saat sürüyor. Batman merkezden ise sadece 40-45 dakika. Yolun son kısmı biraz virajlı ama tabelalar çok net. Toplu taşıma ile Silvan’a gelip oradan ticari taksi ile de ulaşabilirsin. Yanına yeni yapılan modern karayolu köprüsü de var, tarihi köprüyü kaçırman imkansız.
Tarihi: 1147’den Günümüze Gelen Şaheser
Malabadi Köprüsü, 1147 yılında Anadolu beylikleri döneminde Artuklular tarafından yaptırılmıştır. Yaptıran kişi Artuk Bey’in torunu, İlgazi’nin oğlu Timurtaş bin İlgazi bin Artuk.
Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde bile bu köprüden “Malabadi’nin benzeri yok” diye bahseder. O kadar sağlam yapılmış ki, üzerinden yüzyıllar geçmesine rağmen hala ayakta.
2016 yılından beri de UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor.
Neden Dünyada Tek? Mimari Özellikleri
Burası sıradan bir köprü değil. Beni en çok etkileyen kısmı buydu:
1. Dünyanın En Büyük Taş Kemeri: 7 metre genişliğinde ve 150 metre uzunluğundaki köprü, 40,86 metre açıklığındaki sivri ana kemeri ile dikkat çekiyor. Bu kemer, dünyada bugüne ulaşan en büyük taş kemer köprü unvanına sahip. Hatta denir ki Ayasofya’nın kubbesi bile bu kemerin içine sığar.
2. Dünyada İçinde Hanı Olan Tek Köprü: Burası en ilginç detay. Köprünün ayakları içinde, zamanında kervanların ve yolcuların konaklaması için yapılmış 2 oda ve hatta bir helası (tuvaleti) var. Soğukta, yağmurda, eşkıyadan kaçan yolcu doğrudan köprünün içindeki odalara sığınırmış. Bu özelliği ile dünyada misafirhanesi olan tek köprü.
3. Aşk Hikayesi: Adı da bir efsaneden geliyor. Rivayete göre bu bölgede yaşayan Bad ile Malabadiye adında iki genç birbirine aşık olur. Kız bu çayda boğulunca, sevdiği genç bu devasa köprüyü yaptırır. Bu yüzden türkülere bile konu olmuş.
Yapımında kullanılan sarı kesme taşlar ve Selçuklu izleri taşıyan Artuklu işçiliği, fotoğraflarda çok daha etkileyici duruyor.
Biz Gittiğimizde Nasıldı?
Kendi deneyimimizi de dürüstçe yazalım dedik:
Köprünün tarihi dokusu gerçekten çok iyi korunmuş. Üzerine çıkıp yürüyebiliyorsun, taşların o eskimiş dokusunu hissediyorsun. Fakat etrafında çevre düzenlemesi biraz daha iyi olabilirdi. Biz gittiğimizde Batman Çayı’nın su seviyesi oldukça düşüktü. Bahar aylarında ve baraj kapakları açıldığında su seviyesinin kemere kadar yükseldiğini ve manzaranın çok daha etkileyici olacağını düşünüyoruz.
Etrafında oturmak için banklar, çay içebileceğiniz küçük kafeler mevcut. Aileler için piknik alanı yapılmış, yeşillik alan güzel.
Tek üzücü kısım: Maalesef bazı alanlar çok temiz değildi. Ziyarete gelenler çöplerini, pet şişelerini bırakmışlar. 900 yıllık bir mirası gezerken lütfen çöpümüzü yanımızda götürelim. Bu güzellik hepimizin.
Ziyaret Bilgileri – Kısa Kısa
- Giriş Ücreti: Yok, ücretsiz ve 7/24 açık.
- Otopark: Köprünün hemen yanında ücretsiz alan var.
- Ne Yapılır? Köprünün üzerinden geç, içindeki han odalarına bak, altından akan çayın kenarında çay iç, bol bol fotoğraf çek.
BH Geziyor Tavsiyesi
Ayakkabın mutlaka düz ve rahat olsun, köprünün taşları kaygan olabiliyor.
💬 Yorumlar